Διαφήμιση
Διαφήμιση
Διαφήμιση

Καιρός



ΓΙΑ ΚΛΕΙΣΤΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΚΑΜΕΡΩΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ Εκτύπωση E-mail
Τετάρτη, 25 Φεβρουάριος 2009 05:19
Η ραγδαία εξέλιξη των τεχνολογιών της πληροφορίας μας οδηγεί ενώπιον καταστάσεων που συνιστούν ιδιαίτερα σοβαρή προσβολή της προσωπικότητας και της ιδιωτικότητας. Η ανασφάλεια, που καλλιεργείται με αφορμή την τρομοκρατία (ιδίως μετά τα γεγονότα της 11ης Σεπτεμβρίου 2001), την εγκληματικότητα και τη διακινδύνευση των περιουσιακών αγαθών, ωθεί σε μέτρα που συρρικνώνουν ανεπίτρεπτα τα ατομικά δικαιώματα. Στο όνομα της προστασίας της ανθρώπινης ζωής και των περιουσιακών αγαθών ο σύγχρονος άνθρωπος δέχεται τη βίαιη εισβολή συστημάτων, όπως τα κλειστά κυκλώματα τηλεόρασης (Κ.Κ.Τ.), που στόχο έχουν την πρόληψη εγκληματικών πράξεων, την καταστολή και την εμπέδωση ενός κλίματος ασφάλειας στο κοινωνικό σύνολο...
Δυστυχώς όμως σε παγκόσμιο επίπεδο η εικόνα είναι διαφορετική. Το παράδειγμα της Μεγάλης Βρετανίας είναι χαρακτηριστικό: Παρά τις κατά καιρούς καταδίκες από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, η έντονη παρουσία των Κ.Κ.Τ. σε μεγαλουπόλεις της Αγγλίας αποτελεί μία πραγματικότητα με εξαιρετικά αμφίβολη αποτελεσματικότητα. Σύμφωνα με έρευνα του ίδιου του βρετανικού Υπουργείου Εσωτερικών το 2005, η παρουσία καμερών δεν συμβάλλει ουσιαστικά στην εμπέδωση του «αισθήματος ασφάλειας», ενώ και στατιστικά έχει αποδειχθεί ότι δεν έχει μειώσει στο ελάχιστο τους δείκτες εγκληματικότητας. Το φαινόμενο φυσικά εξηγείται εύκολα, καθώς είναι εύκολο να αναπτυχθούν τα αντισώματα και να πολλαπλασιαστούν οι τρόποι προφύλαξης του πάσης φύσεως εγκληματία, ενώ η επιτήρηση και η ψευδαίσθηση της ασφάλειας αποτελούν πλέον την πραγματικότητα του ανυποψίαστου ή/και αδιάφορου πολίτη. Συνεπώς, είναι τουλάχιστον αφελές να πιστεύει κάποιος ότι η πλειονότητα των αδικημάτων όπως απαγωγές, κλοπές, βανδαλισμοί κ.ά. θα είχαν αποτραπεί ή εξιχνιασθεί, αν «υπήρχαν κάμερες».
Στο ελληνικό νομικό πλαίσιο ήδη από το 1975 το Σύνταγμα της Ελλάδας ορίζει στο άρθρο 5 ότι η προσωπική ελευθερία και η ελευθερία κίνησης και κυκλοφορίας σε οποιοδήποτε μέρος της ελληνικής επικράτειας χωρίς περιορισμούς είναι απαραβίαστες.
Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (Α.Π.Δ.Π.Χ.), αποκλειστικά αρμόδια για τα θέματα αυτά από το 1997, έχει θεσπίσει με την υπ’ αρ. 1122/2000 Οδηγία της μια γενική απαγόρευση της λήψης και της επεξεργασίας προσωπικών δεδομένων με Κ.Κ.Τ. «που λειτουργεί μονίμως, συνεχώς ή κατά τακτά χρονικά διαστήματα», κρίνοντας ότι ο πολίτης πρέπει να προστατευτεί από την τηλεεπιτήρηση. Εξειδικεύοντας τα παραπάνω, η Αρχή έχει εισαγάγει απόλυτη απαγόρευση αποθήκευσης εικόνας και ήχου μέσω Κ.Κ.Τ. από κοινόχρηστους/δημόσιους χώρους (πεζοδρόμια, οδούς, πεζόδρομους κτλ.) ή μέρος αυτών, στοχεύοντας στην προστασία των πολιτών από «πρωτοβουλίες» αυτού του τύπου, εκτός αν συντρέχουν εξαιρετικοί λόγοι, οι οποίοι κατά την κρίση της το επιβάλλουν.
Για παράδειγμα έχει κρίνει με αποφάσεις της ότι ο περιορισμός της προστασίας των προσωπικών δεδομένων των πολιτών είναι ανεκτός μόνο όταν διασφαλίζεται η προστασία τους από παραβάσεις και εγκλήματα σε χώρους που αποδεδειγμένα χαρακτηρίζονται από υψηλή εγκληματικότητα (π.χ. αεροδρόμια, υπόγειοι χώροι στάθμευσης, τράπεζες κτλ.), προσθέτοντας όμως ταυτόχρονα ότι η χρήση αυτών των συστημάτων είναι το πρόσφορο και αναγκαίο μέσο για τον επιδιωκόμενο σκοπό, εφόσον έχουν εξαντληθεί προηγουμένως όλα τα λιγότερο επιβλαβή μέσα για την ιδιωτική ζωή του ατόμου (π.χ. επαναπροσδιορισμός και αναβάθμιση του ρόλου της δημοτικής αστυνομίας).
Παρεμπιπτόντως είναι αδιανόητο να υποστηρίζεται αβασάνιστα από ορισμένους η άποψη ότι ενδεχόμενη εξάπλωση συστημάτων τηλεεπιτήρησης στους ελληνικούς δρόμους μπορεί να συμβάλει στην πρόληψη των τροχαίων ατυχημάτων! Αυτή περνάει μέσα από αποτελεσματικότερες και εντελώς ανώδυνες για τις συνταγματικές ελευθερίες μεθόδους, όπως αναβάθμιση του οδικού δικτύου, ευαισθητοποίηση σε θέματα οδικής παιδείας και –κατά την αγωνιώδη από δεκαετίες τώρα διατυπωμένη έκκληση των ειδικών– ουσιαστικές δοκιμασίες για την απόκτηση διπλώματος. Παραδείγματα όπως αυτό της Γερμανίας (αναλογικά ελάχιστοι νεκροί παρά την απουσία Κ.Κ.Τ αλλά και ορίων ταχύτητας στις εθνικές οδούς) μιλούν από μόνα τους.
Σχεδόν εξίσου αυστηρή είναι και η αντιμετώπιση των καμερών σε εσωτερικούς χώρους, όπως τα εμπορικά καταστήματα, με την απαγόρευση να αίρεται σε πολύ ειδικές περιπτώσεις για λόγους προστασίας αγαθών, προστασία που δεν μπορεί να επιτευχθεί με άλλο τρόπο (π.χ. ανιχνευτές στις εξόδους για κλεμμένα προϊόντα). Τότε όμως πρέπει απαραίτητα να συντρέχουν και κάποιες πρόσθετες προϋποθέσεις: Να έχει υποβληθεί γνωστοποίηση για τη λειτουργία του κυκλώματος στην Αρχή μέσω ειδικού εντύπου, να έχει τοποθετηθεί από τον υπεύθυνο επεξεργασίας ικανός αριθμός ενημερωτικών πινακίδων, που να προειδοποιούν ότι ο χώρος βιντεοσκοπείται, και τέλος τα δεδομένα που συλλέγονται να μην είναι τέτοια, ώστε να χρησιμεύουν για τον έλεγχο της συμπεριφοράς ή της απόδοσης των εργαζομένων, αφού έτσι παραβιάζεται το άρθρο 22 του Συντάγματος σχετικά με την ανεμπόδιστη άσκηση του δικαιώματος της εργασίας. Φυσικά δεν υπάρχει καμία δικαιολογία για τη χρήση μέσων τηλεεπιτήρησης σε καφετέριες, εστιατόρια, φαστ-φουντ, ζαχαροπλαστεία, καταστήματα ενοικίασης DVD, μέρη δηλαδή όπου και στατιστικά δεν υφίσταται ουσιαστικό ενδεχόμενο τέλεσης εγκληματικών ενεργειών, αλλά και η αξία των περιουσιακών στοιχείων δεν είναι τόσο σημαντική, και πάντως τέτοιας έκτασης που να εξαναγκάζει σε υποχώρηση το δικαίωμα εκατοντάδων/χιλιάδων πολιτών να βρεθούν σε έναν τόπο ή να συναλλαχθούν χωρίς οι κινήσεις τους να επιβλέπονται και να καταγράφονται.
Τέλος δεν χρειάζεται καν να διευκρινιστεί ότι η ύπαρξη οποιουδήποτε ηλεκτρονικού μέσου επιτήρησης σε χώρους δοκιμής ενδυμάτων των καταστημάτων (αποδυτήρια) είναι παράνομη, αποτελεί ποινικό αδίκημα, ενώ και από ηθικής πλευράς οδηγεί σε επικίνδυνες ατραπούς. Μία επίσκεψη στο διαδίκτυο, όπου αφθονούν φωτογραφίες και βίντεο, «προϊόντα» καμερών σε αποδυτήρια, θα προκαλέσει προβληματισμό και αγανάκτηση και στον πλέον καλοπροαίρετο.
Ποικίλες αποφάσεις της Αρχής –αλλά και των ελληνικών δικαστηρίων– τα τελευταία χρόνια έχουν κινηθεί στο παραπάνω πλαίσιο. Ενδεικτικά η Αρχή έχει διατάξει την αφαίρεση Κ.Κ.Τ. που είχε τοποθετηθεί από Δήμο σε πλατεία για την αποτροπή βανδαλισμών σε βάρος δημοτικής περιουσίας, την απεγκατάσταση καμερών από εσωτερικούς χώρους ξενοδοχείου, ενώ έχει επιβάλει πρόστιμο στην Ελληνική Αστυνομία για την παραβίαση όρων λειτουργίας συγκεκριμένων καμερών, την οποία είχε επιτρέψει για τον σκοπό της διαχείρισης της κυκλοφορίας.
Η πρόσφατη πρωτοβουλία του Δικηγορικού Συλλόγου Χίου (ας σημειωθεί εδώ ότι και ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών εδώ και χρόνια κινείται με συνέπεια στο ίδιος μήκος κύματος) έχει κατ’ αρχάς στόχο την ευαισθητοποίηση του Χιώτη πολίτη σε ζητήματα ιδιωτικότητας και τη συνειδητοποίηση ότι αυτή δεν αφορά «αυτούς που έχουν κάτι να κρύψουν» αλλά τον καθένα, του οποίου αίσθηση ότι βρίσκεται υπό παρακολούθηση σίγουρα επηρεάζει τη συμπεριφορά του κατά τρόπο αντιτιθέμενο σε βασικές αξιολογήσεις της δημοκρατίας. Σε μικρές επαρχιακές πόλεις, όπως αυτή στην οποία έχουμε την τύχη να ζούμε, όπου ο κοινωνικός έλεγχος ούτως ή άλλως είναι αναπόφευκτος και τα δεδομένα επιτήρησης μπορούν να δώσουν τη δυνατότητα εκμετάλλευσης και για άλλους σκοπούς, προβάλλει επιτακτικότερη η ανάγκη απαλλαγής των πολιτών από το βάρος της παρακολούθησης από πανταχού παρούσες κάμερες.
Νίκος Κων. Λουτράρης- Δικηγόρος, Μέλος της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Δικηγορικού Συλλόγου Χίου- τηλ.2271044003
Τελευταία Ενημέρωση στις Τετάρτη, 25 Φεβρουάριος 2009 05:24
 
Copyright © 2019 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΜΥΡΟΒΟΛΟΣ .
ΒΡΕΙΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ FACEBOOK http://www.facebook.com/myrovolosgr
 

Αναζήτηση

Επισκέπτες

Έχουμε 27 επισκέπτες συνδεδεμένους